نوعی پوشاک ورزشی هوشمند توسعه یافته که با استفاده از حسگرهای گرافنی و الگوریتم های هوش مصنوعی قادر است به صورت لحظه ای وضعیت فیزیولوژیک بدن ورزشکار را رصد و تحلیل کند. این دستاورد که نتایج آن در سامانه ی علمی arXiv منتشر شده است، می تواند نقطه ی عطفی در به کارگیری فناوری های پوشیدنی در ورزش های حرفه ای، به ویژه فوتبال، به شمار آید.
این لباس هوشمند، با ترکیب الیاف کشسان پلی استر و اسپندکس و لایه هایی از حسگرهای گرافنی چاپ شده، به گونه ای طراحی شده که تغییرات جزئی در حرکات عضلات، انقباض ها، و حتی ریتم تنفس را شناسایی می کند. داده های تولیدشده توسط این حسگرها از طریق یک ماژول بی سیم به واحد پردازشگر ارسال می شود تا توسط الگوریتم های یادگیری عمیق (Deep Learning) تحلیل شوند. در آزمایش های اولیه، این سامانه توانسته است با دقتی بیش از ۹۲ درصد نوع حرکت، تقارن عضلانی و الگوی تنفس ورزشکار را در زمان واقعی (Real-time) تشخیص دهد.
کاربرد در فوتبال؛ از پیشگیری آسیب تا تحلیل عملکرد
به گفته ی پژوهشگران، یکی از مهم ترین مزیت های این فناوری، قابلیت آن در پایش بی درنگ وضعیت فیزیکی بازیکنان فوتبال است. با استفاده از این پوشاک هوشمند، مربیان و تیم های پزشکی می توانند اطلاعاتی دقیق از وضعیت عضلانی، میزان خستگی، فشار بر اندام های خاص و حتی نحوه ی تنفس بازیکنان در حین تمرین یا مسابقه دریافت کنند.
به عنوان مثال، حسگرهای گرافنی این لباس می توانند به طور دقیق ثبت کنند که آیا بازیکن در هنگام دویدن دچار عدم تقارن عضلانی بین پای راست و چپ شده است یا خیر؛ موضوعی که در درازمدت می تواند نشانه ای از خطر آسیب دیدگی عضله همسترینگ یا زانو باشد.
همچنین الگوهای تنفسی بازیکن هنگام دویدن های سریع یا بازی های فشرده، می تواند توسط این سیستم تحلیل شود تا میزان کارایی سیستم قلبی–تنفسی او مشخص گردد. در نتیجه، مربیان بدنساز قادر خواهند بود برنامه های تمرینی شخصی سازی شده برای هر بازیکن تدوین کنند و از افت عملکرد یا خستگی مفرط جلوگیری نمایند.
تحولی در پایش و تحلیل داده های ورزشی
این فناوری نه تنها ابزاری برای پایش سلامت است، بلکه می تواند در تحلیل داده های فوتبالی نیز نقشی کلیدی ایفا کند. داده های جمع آوری شده از بازیکنان، در ترکیب با سیستم های تحلیل ویدیویی و جی پی اس، تصویری جامع از عملکرد هر بازیکن ارائه می دهد. از جمله می توان به تحلیل کیفیت دویدن، قدرت شتاب گیری، تعادل بدن در هنگام ضربه به توپ، و حتی هماهنگی گروهی در فازهای هجومی و دفاعی اشاره کرد.
پژوهشگران معتقدند ترکیب این نوع لباس ها با سیستم های هوش مصنوعی می تواند در آینده جایگزین سنسورهای سنتی و سنگین فعلی شود و به مربیان امکان دهد تا بدون وابستگی به ابزارهای خارجی، تمامی شاخص های عملکردی بازیکنان را مستقیماً از طریق پوشاک آنان پایش کنند.
آینده ای نزدیک برای فوتبال هوشمند
با گسترش استفاده از فناوری های پوشیدنی در فوتبال حرفه ای، از جمله ردیاب های GPS، جلیقه های متریک و حسگرهای قلبی، پوشاک هوشمند مبتنی بر گرافن می تواند نسل بعدی این تجهیزات باشد؛ چرا که برخلاف ابزارهای فعلی، هیچ مانعی برای حرکت طبیعی بازیکن ایجاد نمی کند و داده ها را به صورت دقیق تر و هم زمان در اختیار مربیان و پزشکان قرار می دهد.
به باور کارشناسان، چنین نوآوری هایی می توانند در کاهش مصدومیت ها، افزایش بازده تمرین ها، و تصمیم گیری لحظه ای مربیان نقش حیاتی ایفا کنند. همچنین باشگاه های بزرگ اروپایی در سال های آینده ممکن است به سمت استفاده از این لباس ها برای نظارت دائمی بر سلامت بازیکنان خود حرکت کنند تا جایی که شاید در آینده نزدیک، پیراهن بازیکنان فوتبال تنها یک لباس ساده نباشد، بلکه به یک آزمایشگاه هوشمند پوشیدنی تبدیل شود.
